Andrzej Nowicki (1800) - Michaił Fiodorow (2352)  Ukraina

 "SIERPIEŃ '99"  31.07.1999  Mielec (tempo '30)

 

Obrona francuska  [C00]

                 1.    e2 - e4        e7 - e6
                 2.    d2 - d3

         Białe wybieraja jeden ze spokojniejszych a jednocześnie 
         rzadziej spotykanych wariantów tzw. "system zamknięty w 
         obronie francuskiej". Białe ograniczają się zwykle do 
         umacniania jednego z centralnych pól tj.e4. Dąży się do 
         tego grając Sb1-d2, pionek g2-g3 i "fianchettując" gońca 
         Gf1-g2.

         Białe skupiają się na pionku e4, którego w dalszej grze
         nie przepychają na e5, ani nie wymieniają. W razie 
         ewentualnej wymiany ze strony czarnych tj.pionek d5 za 
         pionka e4, białe odbijają pionkiem d3.

         Otwarcie z ruchem 2.d3 daje białym zwykle jedynie równą
         grę i charakteryzuje się w miarę spokojnym przebiegiem,
         ale mimo to w tej partii, z uwagi na dużą różnicę
         rankingów - białe celowo wybrały ten właśnie wariant.

                 2.     . . .         d7 - d5
                 3.   Sb1 - d2        c7 - c5

         W duchu tego wariantu. Czarne opanowują centralne pole d4. 
         W systemie zamkniętym czarne najczęściej długo utrzymują 
         kontrolę nad tym punktem. Jeśli w dalszej części gry 
         doszłoby ze strony czarnych do wymiany d5xe4, d3xe4 to 
         białe będą mogły próbować nawiązać walkę o punkt d4 
         przesuwając pionka z c2 na c3.

                4.     g3 - g3       Sb8 - c6
                5.    Gf1 - g2        b7 - b6

         Podobnie jak u białych pionek d3, tak u czarnych pion e6 
         ogranicza ruchy gońcowi c8, dlatego czarne muszą 
         wprowadzić go do gry inną drogą.

                6.    Sg1 - f3

         Siła skoczków jest zwykle większa w takich właśnie 
         pozycjach, w których skoczki bronią się wzajemnie.

                6.      . . .         d5 x e4
                7.     d3 x e4       Gc8 - a6

Ruch gońcem wygląda groźniej niż jest w rzeczywistości. Logiczniejsze było Gb7 (atak na pionka e4). Wydaje się że czarny goniec zajął ważną przekątną, zmuszając przeciwnika do wykonania niewygodnego ruchu 8.c4, po którym czarne będą dominować na polu d4, natomiast na polu d3 pojawi się u białych słabośc.

 

                8.     c2 - c4 

         To posunięcie i tak trzeba było wykonać, inaczej białe nie 
         zrobiłyby roszady, ale jak się później okaże ruch c4 jest 
         dla białych korzystny.

                8.      . . .        Sg8 - f6
                9.    Hd1 - a4

         Białe wykonały silne posunięcie; groźba bicia na a6 i c6 
         zmusza czarne do wykonania niewygodnego posunięcia.

                9.      . . .        Ga6 - b7

         A to już jest przyznanie się do tego, że ruch 7...Ga6 był 
         słaby. Niemniej po 9...Hc8 pozycja czarnych byłaby bardzo 
         pasywna, gdyż goniec a6 i tak stałby źle, a dodatkowo 
         hetman utrudniałby wprowadzenie do gry wieży a8.

               10.     O - O

         Białę już zabezpieczyły swojego króla i wkrótce zakończą 
         swój rozwój.

               10.      . . .        Gf8 - e7

         Czarne są o jeden ruch za białymi w rozwoju. Ta mała 
         przewaga pozwala białym przejąć inicjatywę.

               11.     e4 - e5

         Taki pionek zwykle skutecznie utrudnia życie stronie 
         przeciwnej (pod warunkiem że jest dobrze broniony) :)

               11.      . . .        Sf6 - d7

Biały pionek e5 jest już atakowany dwa razy, a broniony tylko raz, ale z uwagi na to że jeden, że czarnych skoczków zawsze będzie związany - można dalej kontynuować atak.

 

               12.     Sd2 - e4 ! 

         Dwoma prostymi posunięciami białe osiągnęły korzyści:
         -  opanowały punkt d6
         -  mogą już wprowadzić do gry czarnopolowego gońca
         Czarne natomiast wciąż nie mają czasu na zabezpieczenie 
         swojego króla

               12.      . . .        Hd8 - c7

         Atak na piona e5 i próba zniwelowania dominacji białych na 
         polu d6.

               13.     Gc1 - f4

         Pionka e5 trzeba bronić za wszelką cenę. Białe pośrednio 
         atakują (kolejny już raz) punkt d6. To pole po ewentualnym 
         Wd1 pozostanie pod pełną kontrolą białych.

               13.      . . .         h7 - h6

         A to juz jest "strata tempa". Czarne wykonały posunięcie 
         bez żadnej konkretnej groźby. Wprawdzie ich plan wyglada 
         logicznie "skoro nie mogą walczyć o punkt d6 to należy 
         atakować (odciągać) figury atakujące ten punkt"
. Problem w 
         tym że plan ten jest za wolny. Zbyt wolny przy coraz 
         większej przewadze w rozwoju białych. Dla czarnych był to 
         ostatni moment na zabezpieczenie króla.

               14.     Se4 - d6+

         Czarne muszą zdecydować: albo zderoszowanie króla albo 
         wymiana figur na d6, dzięki ktorej białe zajmą pole d6
         stworzą kolejne słabe punkty w obozie czarnych: c7 i e7.

               14.      . . .        Ge7 x d6
               15.      e5 x d6

        Po tej wymianie białe pozostają z parą gońców, co przy 
        otwartej pozycji jest dla nich szczególnie korzystne. 
        Oprócz tego pion d6 jest "pionkiem wolnym" tj. takim który 
        nie ma już na swojej drodze pionków przeciwnika. 
        Taki pionek w końcówce jest szczególnie cenny (pod 
        warunkiem, że jest dobrze wspierany)

               15.      . . .        Hc7 - b8

        Tak się zwykle grywa. Hetman chwilowo zajmuje nieciekawą 
        pozycję, ale za to ma "na oku" pionka d6. Później, np. 
        przez manewr pionkami f7-f6 i e6-e5 czarne będą grozić jego 
        zdobyciem (np. po We6)

               16.     Wa1 - d1        O - O
               17.     Wf1 - e1

        Czarne wreszcie zroszowały; ich dwie ciężkie figury (hetman 
        i wieża a8) są poza grą; białe wyprowadziły wszystkie swoje 
        figury i mają groźnego pionka wolniaka oraz parę gońców. Na 
        głównej przekątnej a1-h8 jest na razie równowaga sił, 
        natomiast wolną przekątna b1-h7 białe mogą bez problemu 
        zająć np. hetmanem.

               17.      . . .        Wf8 - e8

        Czarne dążą do wykonania posunięcia e6-e5 po którym obrona 
        białego pionka d6 znacznie by osłabła.

               18.     Ha4 - c2

        Hetman "swoje" zrobił i teraz wraca do gry. 
        Na to posunięcie białe straciły sporo minut. Oprócz 
        niewątpliwych korzyści pozycyjnych (opanowana przekątna 
        b1-h7
) - ma ono także podtekst psychologiczny (?!), gdyż 
        pozornie pozwala czarnym zagrać to do czego usilnie dążyły, 
        czyli ruchu e6-e5. Inne możliwości za strony białych to 
        18.Sh4 Hc8 19.Sf5 a6
z mniej więcej równą grą; albo blokada 
        na polu e5 np. przez Se5 która jednak prowadziła do zbyt 
        wielu uproszczeń, a w tej pozycji lekkie figury białych są 
        szczególnie cenne.

               18.      . . .         e6 - e5

        Wygląda normalnie. Wydaje się, że goniec musi odejść i po 
        ruchu wieżą na e6 czarne stworzą groźbę zdobycia pionka d6.

               19.     Hc2 - f5

        Tego czarne prawdopodobnie nie widziały. Białe zajęły ważne 
        pole f5, atakując jednocześnie skoczka d7 i pionka e5.

               19.      . . .         Gb7 - c8 ? 

        Błąd. Należało wymienić czarnego skoczka d7 za gońca f4
        (19...exf4 20.Hxd7 Wd8). Czarne liczą teraz na odejście
        gońca np.20.Gc1 na co grałyby 20...Sf6 z atakiem na hetmana
        i po następnym 21...e4 ich pozycja poprawiłaby się.

               20.     Gf4 x h6 !


Niespodzianka! Teraz nie można 20...Sf6 gdyż nastąpi 21.Hg5 z groźbą mata na g7 i po wymuszonym 21...g6 czarne straciłyby skoczka. Natomiast po ruchu 20...Sf8 nastąpiłoby 21.d7! i nie ma znaczenia czym czarne odbiją, np.21...Sxd7 22.Hg5 g6 23.Wxd7 i hetman wchodzi na f6 z szybkim matem.   Gońca przyjąć więc trzeba.

 

              20.       . . .          g7 x h6
              21.      Sf3 - g5 !

        Kolejna niespodzianka. Poświęcając drugą figurę białe  
        niszczą pionkową osłonę czarnego króla. Dodatkową groźbą
        (nie mającą już tak wielkiego znaczenia w tej pozycji jest 
        Gxc6). Skoczka podobnie jak i poprzednio gońca - przyjąć 
        trzeba, gdyż białe grożą: 22.Hh7+ lub 22.Hf7+

              21.       . . .          h6 x g5

        Białe za dwie figury mają silny atak, a czarna wieża a8
        hetman b8 są wciąż poza grą.

              22.      Hf5 x g5+      Kg8 - f8

        Inne odejścia królem np. na h7 lub h8 przyspieszały koniec, 
        gdyż nastąpiłoby We4 z Wh4 mat.

              23.      Hg5 - h6+

Króla trzeba wyciągnąć na otwartą linię. Teraz dopiero widać siłę pionka d6,który nie dość że krępuje aż cztery czarne figury, to jeszcze uniemożliwia ucieczkę czarnemu królowi.

 

              23.       . . .         Kf8 - g8
              24.      We1 - e4       Sd7 - f8

        Jedyne. Kontroluje pole g4 i pozwala na zasłonę Sg6.
        Tu już białe mogą wygrać na dwa sposoby: 25.Wh4 Sg6 26.Ge4 
        atakując obrońcę punktu h8 26...We6 27.Gxg6 fxg6 28.Hh8+ Kf7
        29.Wh7 mat. Można też tak jak nastąpiło w partii.

              25.       d6 - d7 !

        Oddanie tego pionka stwarza chaos w szeregach czarnych 
        figur. Skoczkiem bić nie wolno bo czarne stracą kontrolę
        nad punktem g6 (i g4) i po Wg4+ mogłyby się poddać. 
        A pobić pionka trzeba bo i tak grozi szach wieżą na g4.

              25.       . . .         Gc8 x d7
              26.      Wd1 x d7

        Wieża może bezkarnie pobić gońca, gdyż skoczek i tak jest 
        przywiązany do obrony punktu g6. Teraz jednak (bez gońca)
        ta obrona nie jest skuteczna, po szachu wieżą na g4
        zasłonie Sg6 białe po prostuy zbiją skoczka wieżą i dadzą 
        mata w następnym posunięciu.

              26.       . . .         Sc6 - e7

        Konieczność - trzeba wzmocnić obronę punktu g6. Ciekawe, 
        warte przejrzenia warianty powstawały po:
        26...We6 27.Wg4+ Wg6 (27...Sg6 28.Gd5 He8 29.Wxg6+ Wxg6 
        30.Hxg6+ Kh8 31.Wxf7 Hg8 32.Hh6+) 28.Gd5 Sd8 29.Gxf7+ Sxf7
        30.Wxg6+ Sxg6 31.Hxg6+ Kh8 32.Wxf7 Hg8 33.Hh6+

              27.      We4 - g4+      Se7 - g6
              28.      Gg2 - d5 !

        Atak na kolejny słaby punkt f7,którego już nie można obronić

              28.       . . .         We8 - e6

        Rozpaczliwa próba przesłony punktu f7. Ta sama przesłona 
        skoczkiem (Sf8-e6) nie przechodziła z powodu 29.Wxg6+ z 
        matem w 2 posunięciach.

              29.      Gd5 x e6       Sf8 x e6
              30.      Wg4 x g6+

        Ostatnie już poświęcenie.

              30.       . . .          f7 x g6
              31.      Hh6 x g6+       i czarne poddały się

 

        powrót